{"id":306,"date":"2026-05-30T19:03:42","date_gmt":"2026-05-30T17:03:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.olafszuba.com\/wordpress\/?p=306"},"modified":"2026-05-30T19:03:43","modified_gmt":"2026-05-30T17:03:43","slug":"staw-rzekomy-kosci-lodeczkowatej-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.olafszuba.com\/wordpress\/index.php\/2026\/05\/30\/staw-rzekomy-kosci-lodeczkowatej-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie\/","title":{"rendered":"Staw rzekomy ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej \u2013 przyczyny, diagnostyka i leczenie"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wprowadzenie<\/h2>\n\n\n\n

Ko\u015b\u0107 \u0142\u00f3deczkowata nadgarstka jest jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej uszkadzanych ko\u015bci ko\u0144czyny g\u00f3rnej. Z\u0142amania tej niewielkiej struktury dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie ludzi m\u0142odych i aktywnych fizycznie, szczeg\u00f3lnie m\u0119\u017cczyzn. Cho\u0107 samo z\u0142amanie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niegro\u017ane, jego nast\u0119pstwa bywaj\u0105 bardzo powa\u017cne. Jednym z najistotniejszych powik\u0142a\u0144 jest rozw\u00f3j stawu rzekomego ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej, czyli sytuacji, w kt\u00f3rej z\u0142amana ko\u015b\u0107 nie zrasta si\u0119 prawid\u0142owo mimo up\u0142ywu czasu.<\/p>\n\n\n\n

Nieleczony staw rzekomy prowadzi do przewlek\u0142ego b\u00f3lu, ograniczenia sprawno\u015bci r\u0119ki oraz post\u0119puj\u0105cych zmian zwyrodnieniowych nadgarstka. Wsp\u00f3\u0142czesna ortopedia dysponuje jednak skutecznymi metodami diagnostycznymi i operacyjnymi, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 funkcj\u0119 ko\u0144czyny oraz zmniejszy\u0107 dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe.<\/p>\n\n\n\n

Mechanizm powstawania i epidemiologia<\/h2>\n\n\n\n

Jak dochodzi do z\u0142amania ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej?<\/h3>\n\n\n\n

Najcz\u0119stszym mechanizmem urazu jest upadek na wyprostowan\u0105 r\u0119k\u0119. W chwili podparcia d\u0142oni\u0105 dochodzi do gwa\u0142townego przeci\u0105\u017cenia nadgarstka, a si\u0142y dzia\u0142aj\u0105ce na ko\u015b\u0107 \u0142\u00f3deczkowat\u0105 powoduj\u0105 jej p\u0119kni\u0119cie. Urazy tego typu wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto podczas jazdy na rowerze, rolkach, nartach czy w sportach kontaktowych.<\/p>\n\n\n\n

Ko\u015b\u0107 \u0142\u00f3deczkowata ma jednak szczeg\u00f3ln\u0105 budow\u0119 i unikalne unaczynienie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych zaopatruj\u0105cych ko\u015b\u0107 wnika do niej od strony dalszej, co oznacza, \u017ce fragment bli\u017cszy ma stosunkowo ograniczony dop\u0142yw krwi. W efekcie po z\u0142amaniu mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zaburzenia ukrwienia od\u0142am\u00f3w kostnych, a tym samym do problem\u00f3w ze zrostem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Czym jest staw rzekomy?<\/h3>\n\n\n\n

O stawie rzekomym m\u00f3wi si\u0119 wtedy, gdy z\u0142amanie nie wykazuje cech wygojenia przez okres kilku miesi\u0119cy. Mi\u0119dzy od\u0142amami kostnymi tworzy si\u0119 patologiczna ruchomo\u015b\u0107, a organizm zamiast odbudowa\u0107 ko\u015b\u0107, wytwarza tkank\u0119 w\u0142\u00f3knist\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 \u201efa\u0142szywy staw\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Do rozwoju stawu rzekomego szczeg\u00f3lnie predysponuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • p\u00f3\u017ane rozpoznanie z\u0142amania,<\/li>\n\n\n\n
  • niew\u0142a\u015bciwe unieruchomienie,<\/li>\n\n\n\n
  • zbyt wczesne obci\u0105\u017canie r\u0119ki,<\/li>\n\n\n\n
  • znaczne przemieszczenie od\u0142am\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
  • palenie papieros\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
  • zaburzenia ukrwienia ko\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Epidemiologia<\/h3>\n\n\n\n

    Z\u0142amania ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej stanowi\u0105 oko\u0142o 60\u201370% wszystkich z\u0142ama\u0144 ko\u015bci nadgarstka. Najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 os\u00f3b mi\u0119dzy 15. a 40. rokiem \u017cycia. U m\u0119\u017cczyzn wyst\u0119puj\u0105 kilkukrotnie cz\u0119\u015bciej ni\u017c u kobiet.<\/p>\n\n\n\n

    Szacuje si\u0119, \u017ce brak zrostu rozwija si\u0119 u oko\u0142o 5\u201315% pacjent\u00f3w leczonych zachowawczo. Ryzyko znacz\u0105co wzrasta w przypadku op\u00f3\u017anionej diagnostyki. W praktyce klinicznej cz\u0119\u015b\u0107 pacjent\u00f3w przez wiele tygodni funkcjonuje z nierozpoznanym z\u0142amaniem, poniewa\u017c pocz\u0105tkowe objawy bywaj\u0105 stosunkowo niewielkie.<\/p>\n\n\n\n

    Badanie kliniczne i diagnostyka<\/h2>\n\n\n\n

    Objawy zg\u0142aszane przez pacjenta<\/h3>\n\n\n\n

    Pacjenci ze stawem rzekomym ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej najcz\u0119\u015bciej skar\u017c\u0105 si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • przewlek\u0142y b\u00f3l nadgarstka,<\/li>\n\n\n\n
    • os\u0142abienie si\u0142y chwytu,<\/li>\n\n\n\n
    • ograniczenie ruchomo\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
    • b\u00f3l podczas podpierania si\u0119 r\u0119k\u0105,<\/li>\n\n\n\n
    • uczucie niestabilno\u015bci nadgarstka.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Objawy mog\u0105 nasila\u0107 si\u0119 stopniowo przez wiele miesi\u0119cy, a nawet lat. Charakterystyczne jest to, \u017ce dolegliwo\u015bci cz\u0119sto utrzymuj\u0105 si\u0119 mimo pozornego \u201ewygojenia\u201d wcze\u015bniejszego urazu.<\/p>\n\n\n\n

      Badanie kliniczne<\/h3>\n\n\n\n

      Podczas badania lekarz zwraca uwag\u0119 przede wszystkim na bolesno\u015b\u0107 w okolicy tzw. tabakierki anatomicznej, czyli zag\u0142\u0119bienia po stronie promieniowej nadgarstka. Jest to klasyczna lokalizacja b\u00f3lu przy uszkodzeniach ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej.<\/p>\n\n\n\n

      W badaniu mo\u017cna stwierdzi\u0107:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      • ograniczenie zgi\u0119cia i wyprostu nadgarstka,<\/li>\n\n\n\n
      • bolesno\u015b\u0107 przy osiowym obci\u0105\u017caniu kciuka,<\/li>\n\n\n\n
      • os\u0142abienie si\u0142y r\u0119ki,<\/li>\n\n\n\n
      • tkliwo\u015b\u0107 palpacyjn\u0105 nad ko\u015bci\u0105 \u0142\u00f3deczkowat\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        W bardziej zaawansowanych przypadkach rozwijaj\u0105 si\u0119 cechy niestabilno\u015bci nadgarstka oraz wt\u00f3rne zmiany zwyrodnieniowe.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure>\n\n\n\n

        Diagnostyka obrazowa<\/h3>\n\n\n\n

        Podstawowym badaniem pozostaje zdj\u0119cie rentgenowskie nadgarstka. Standardowe projekcje pozwalaj\u0105 uwidoczni\u0107 szczelin\u0119 stawu rzekomego, przemieszczenie od\u0142am\u00f3w oraz deformacj\u0119 ko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

        W wielu przypadkach konieczne jest jednak rozszerzenie diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n

        Tomografia komputerowa (TK)<\/h3>\n\n\n\n

        Tomografia komputerowa jest obecnie jednym z najwa\u017cniejszych bada\u0144 przed planowanym leczeniem operacyjnym. Pozwala bardzo dok\u0142adnie oceni\u0107:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        • stopie\u0144 zrostu,<\/li>\n\n\n\n
        • ustawienie od\u0142am\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
        • deformacj\u0119 ko\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
        • obecno\u015b\u0107 ubytk\u00f3w kostnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Badanie to ma szczeg\u00f3lne znaczenie przy kwalifikacji do zabiegu.<\/p>\n\n\n\n

          \"\"<\/figure>\n\n\n\n

          Rezonans magnetyczny (MRI)<\/h3>\n\n\n\n

          Rezonans magnetyczny umo\u017cliwia ocen\u0119 ukrwienia fragment\u00f3w ko\u015bci. Jest niezwykle przydatny w diagnostyce martwicy bieguna bli\u017cszego ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej, kt\u00f3ra stanowi jedno z najgro\u017aniejszych powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n

          Ocena zmian zwyrodnieniowych<\/h3>\n\n\n\n

          D\u0142ugotrwa\u0142y staw rzekomy prowadzi do charakterystycznego zespo\u0142u zmian zwyrodnieniowych okre\u015blanego jako SNAC wrist (Scaphoid Nonunion Advanced Collapse). Dochodzi wtedy do post\u0119puj\u0105cego uszkodzenia chrz\u0105stki stawowej oraz deformacji ca\u0142ego nadgarstka.<\/p>\n\n\n\n

          Leczenie stawu rzekomego ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej<\/h2>\n\n\n\n

          Leczenie zachowawcze<\/h3>\n\n\n\n

          Leczenie nieoperacyjne ma ograniczone zastosowanie i dotyczy g\u0142\u00f3wnie wybranych pacjent\u00f3w z niewielkimi dolegliwo\u015bciami lub przeciwwskazaniami do zabiegu. Mo\u017ce obejmowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          • unieruchomienie,<\/li>\n\n\n\n
          • ograniczenie obci\u0105\u017cania ko\u0144czyny,<\/li>\n\n\n\n
          • leczenie przeciwb\u00f3lowe,<\/li>\n\n\n\n
          • rehabilitacj\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            W praktyce jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 staw\u00f3w rzekomych wymaga leczenia operacyjnego, poniewa\u017c samo unieruchomienie rzadko prowadzi do pe\u0142nego zrostu.<\/p>\n\n\n\n

            Leczenie operacyjne<\/h3>\n\n\n\n

            Cele operacji<\/h3>\n\n\n\n

            Podstawowym celem leczenia chirurgicznego jest:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            • uzyskanie zrostu kostnego,<\/li>\n\n\n\n
            • przywr\u00f3cenie prawid\u0142owej anatomii ko\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
            • poprawa stabilno\u015bci nadgarstka,<\/li>\n\n\n\n
            • zmniejszenie b\u00f3lu,<\/li>\n\n\n\n
            • zapobieganie zmianom zwyrodnieniowym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

              Dob\u00f3r techniki operacyjnej zale\u017cy od czasu trwania stawu rzekomego, jako\u015bci ko\u015bci, obecno\u015bci deformacji oraz ukrwienia od\u0142am\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

              Stabilizacja \u015brub\u0105 i przeszczep kostny<\/h3>\n\n\n\n

              Najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 metod\u0105 jest stabilizacja z\u0142amania za pomoc\u0105 specjalnej \u015bruby kompresyjnej. Zabieg zwykle uzupe\u0142nia si\u0119 przeszczepem kostnym pobranym najcz\u0119\u015bciej z talerza ko\u015bci biodrowej lub dalszej cz\u0119\u015bci ko\u015bci promieniowej.<\/p>\n\n\n\n

              Przeszczep kostny pe\u0142ni kilka funkcji:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • wype\u0142nia ubytki kostne,<\/li>\n\n\n\n
              • pobudza proces gojenia,<\/li>\n\n\n\n
              • poprawia stabilno\u015b\u0107 miejsca z\u0142amania.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                \"\"<\/figure>\n\n\n\n

                Przeszczepy unaczynione<\/h3>\n\n\n\n

                W przypadkach zaburzonego ukrwienia stosuje si\u0119 bardziej zaawansowane techniki mikrochirurgiczne, czyli przeszczepy unaczynione. Polegaj\u0105 one na przeniesieniu fragmentu ko\u015bci wraz z naczyniami krwiono\u015bnymi.<\/p>\n\n\n\n

                Metody te zwi\u0119kszaj\u0105 szans\u0119 na wygojenie szczeg\u00f3lnie u pacjent\u00f3w z martwic\u0105 bieguna bli\u017cszego ko\u015bci \u0142\u00f3deczkowatej.<\/p>\n\n\n\n

                \n